Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev İsmail Uld Şeyx Əhmədi İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının (İƏT) Baş katibi vəzifəsinə seçilməsi münasibətilə təbrik edib.

Presedenttv.com xəbər verir ki, dövlətimizin başçısı bununla bağlı məktubunda Baş katibə qarşıdakı məsul fəaliyyətində müvəffəqiyyətlər arzulayıb.

Prezident İlham Əliyev Azərbaycanın İƏT ilə əməkdaşlığa xüsusi önəm verdiyini və əlaqələrimizin bugünkü səviyyəsinin məmnunluq doğurduğunu diqqətə çatdırıb.

İsmail Uld Şeyx Əhmədin bu mötəbər təşkilata rəhbərliyinin İƏT-in qarşısında duran mühüm vəzifələrin həyata keçirilməsinə, İslam həmrəyliyinin güclənməsinə xidmət edəcəyinə inandığını bildirən Azərbaycan Prezidenti Baş katibə bir daha möhkəm cansağlığı, xoşbəxtlik, İslam dünyasının rifahı naminə şərəfli işində uğurlar arzulayıb.

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev İsmail Uld Şeyx Əhmədi İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının (İƏT) Baş katibi vəzifəsinə seçilməsi münasibətilə təbrik edib.

Presedenttv.com xəbər verir ki, dövlətimizin başçısı bununla bağlı məktubunda Baş katibə qarşıdakı məsul fəaliyyətində müvəffəqiyyətlər arzulayıb.

Prezident İlham Əliyev Azərbaycanın İƏT ilə əməkdaşlığa xüsusi önəm verdiyini və əlaqələrimizin bugünkü səviyyəsinin məmnunluq doğurduğunu diqqətə çatdırıb.

İsmail Uld Şeyx Əhmədin bu mötəbər təşkilata rəhbərliyinin İƏT-in qarşısında duran mühüm vəzifələrin həyata keçirilməsinə, İslam həmrəyliyinin güclənməsinə xidmət edəcəyinə inandığını bildirən Azərbaycan Prezidenti Baş katibə bir daha möhkəm cansağlığı, xoşbəxtlik, İslam dünyasının rifahı naminə şərəfli işində uğurlar arzulayıb.

Sentyabrın 8-də Yeni Azərbaycan Partiyasının (YAP) Mərkəzi Aparatında YAP Sədrinin müavini – Mərkəzi Aparatın rəhbəri Tahir Budaqov ilə Çin Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin (ÇKP MK) üzvü, Beynəlxalq əlaqələr şöbəsinin müdiri, nazir Lyu Haysinin rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyəti arasında görüş keçirilib.

Presedenttv.com xəbər verir ki, YAP-dan AZƏRTAC-a bildirilib ki, görüşdə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Yeni Azərbaycan Partiyasının Sədri İlham Əliyev ilə Çin Xalq Respublikasının Sədri, Çin Kommunist Partiyasının Baş katibi Si Cinpinin məqsədyönlü siyasəti nəticəsində iki ölkə arasında münasibətlərin dostluq və hərtərəfli strateji tərəfdaşlıq müstəvisində uğurla inkişaf etdiyi vurğulanıb.

Konstruktiv siyasi dialoq şəraitində Azərbaycan-Çin əlaqələrinin iqtisadi-ticari, nəqliyyat-logistika, təhsil, turizm, mədəni-humanitar, rəqəmsal texnologiyalar, yaşıl enerji və digər sahələrdə genişləndiyi qeyd olunub.

Hər iki ölkənin qlobal əhəmiyyətli təşəbbüslərlə çıxış etdiyi vurğulanaraq “Bir kəmər, bir yol” və Zəngəzur dəhlizi layihələrinin geostrateji əhəmiyyəti və perspektivləri diqqətə çatdırılıb. Çinin Azərbaycanın Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatı ilə əlaqələrinin inkişafına dəstəyinin dostluq və tərəfdaşlıq nümunəsi olduğu bildirilib.

Azərbaycan-Çin hərtərəfli strateji tərəfdaşlığının ikitərəfli münasibətlərlə yanaşı, Qlobal Cənubda əməkdaşlığın təşviqi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıdığı vurğulanıb. Hər iki ölkənin bir-birinin müstəqilliyinə, ərazi bütövlüyünə və suverenliyinə dəstəyi, separatizmin bütün forma və təzahürlərinə qarşı mövqeyi diqqətə çatdırılıb.

YAP ilə ÇKP arasında əlaqələrin inkişafının dövlətlərarası münasibətlərin mühüm tərkib hissəsi olduğu vurğulanıb. Qarşılıqlı səfərlərin, fikir və təcrübə mübadiləsinin əməkdaşlığın qiymətləndirilməsi və gələcək istiqamətlərin müəyyənləşdirilməsində əhəmiyyəti qeyd edilib. 2024-cü ilin noyabrında YAP nümayəndə heyətinin Çinə səfəri zamanı imzalanmış Əməkdaşlıq Memorandumundan irəli gələn vəzifələrin icrasının strateji tərəfdaşlığın möhkəmlənməsinə töhfə verdiyi bildirilib.

2026-cı il mayın 11-15-də YAP nümayəndə heyətinin Çinə səfəri çərçivəsində keçirilən görüşlər məmnunluqla xatırlanaraq qarşılıqlı səfərlərin davam edəcəyinə və əməkdaşlıqda yeni nailiyyətlərin əldə olunacağına əminlik ifadə edilib.

Gənclərin ictimai-siyasi həyatda, dövlət idarəçiliyində və partiya fəaliyyətində fəal iştirakının əhəmiyyəti vurğulanaraq bu sahədə ixtisaslaşmış təhsil müəssisələri arasında əməkdaşlığın önəmi qeyd olunub.

Görüşdə partiyalararası əməkdaşlığın gələcək istiqamətləri və qarşılıqlı maraq doğuran digər məsələlər ətrafında fikir mübadiləsi aparılıb.

Sentyabrın 8-də Yeni Azərbaycan Partiyasının (YAP) Mərkəzi Aparatında YAP Sədrinin müavini – Mərkəzi Aparatın rəhbəri Tahir Budaqov ilə Çin Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin (ÇKP MK) üzvü, Beynəlxalq əlaqələr şöbəsinin müdiri, nazir Lyu Haysinin rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyəti arasında görüş keçirilib.

Presedenttv.com xəbər verir ki, YAP-dan AZƏRTAC-a bildirilib ki, görüşdə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Yeni Azərbaycan Partiyasının Sədri İlham Əliyev ilə Çin Xalq Respublikasının Sədri, Çin Kommunist Partiyasının Baş katibi Si Cinpinin məqsədyönlü siyasəti nəticəsində iki ölkə arasında münasibətlərin dostluq və hərtərəfli strateji tərəfdaşlıq müstəvisində uğurla inkişaf etdiyi vurğulanıb.

Konstruktiv siyasi dialoq şəraitində Azərbaycan-Çin əlaqələrinin iqtisadi-ticari, nəqliyyat-logistika, təhsil, turizm, mədəni-humanitar, rəqəmsal texnologiyalar, yaşıl enerji və digər sahələrdə genişləndiyi qeyd olunub.

Hər iki ölkənin qlobal əhəmiyyətli təşəbbüslərlə çıxış etdiyi vurğulanaraq “Bir kəmər, bir yol” və Zəngəzur dəhlizi layihələrinin geostrateji əhəmiyyəti və perspektivləri diqqətə çatdırılıb. Çinin Azərbaycanın Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatı ilə əlaqələrinin inkişafına dəstəyinin dostluq və tərəfdaşlıq nümunəsi olduğu bildirilib.

Azərbaycan-Çin hərtərəfli strateji tərəfdaşlığının ikitərəfli münasibətlərlə yanaşı, Qlobal Cənubda əməkdaşlığın təşviqi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıdığı vurğulanıb. Hər iki ölkənin bir-birinin müstəqilliyinə, ərazi bütövlüyünə və suverenliyinə dəstəyi, separatizmin bütün forma və təzahürlərinə qarşı mövqeyi diqqətə çatdırılıb.

YAP ilə ÇKP arasında əlaqələrin inkişafının dövlətlərarası münasibətlərin mühüm tərkib hissəsi olduğu vurğulanıb. Qarşılıqlı səfərlərin, fikir və təcrübə mübadiləsinin əməkdaşlığın qiymətləndirilməsi və gələcək istiqamətlərin müəyyənləşdirilməsində əhəmiyyəti qeyd edilib. 2024-cü ilin noyabrında YAP nümayəndə heyətinin Çinə səfəri zamanı imzalanmış Əməkdaşlıq Memorandumundan irəli gələn vəzifələrin icrasının strateji tərəfdaşlığın möhkəmlənməsinə töhfə verdiyi bildirilib.

2026-cı il mayın 11-15-də YAP nümayəndə heyətinin Çinə səfəri çərçivəsində keçirilən görüşlər məmnunluqla xatırlanaraq qarşılıqlı səfərlərin davam edəcəyinə və əməkdaşlıqda yeni nailiyyətlərin əldə olunacağına əminlik ifadə edilib.

Gənclərin ictimai-siyasi həyatda, dövlət idarəçiliyində və partiya fəaliyyətində fəal iştirakının əhəmiyyəti vurğulanaraq bu sahədə ixtisaslaşmış təhsil müəssisələri arasında əməkdaşlığın önəmi qeyd olunub.

Görüşdə partiyalararası əməkdaşlığın gələcək istiqamətləri və qarşılıqlı maraq doğuran digər məsələlər ətrafında fikir mübadiləsi aparılıb.

Yeni Azərbaycan Partiyasının (YAP) Mərkəzi Aparatında YAP Gənclər Birliyinin nümayəndələri ilə Türkiyənin hakim Ədalət və İnkişaf Partiyasının (AK Parti) Gənclik Qollarının nümayəndə heyəti arasında görüş keçirilib.

Presedenttv.com xəbər verir ki, YAP Gənclər Birliyinin sədri Bəxtiyar İslamov ortaq dəyərlərə, milli maraqlara, dostluq və qardaşlıq prinsiplərinə əsaslanan Azərbaycan-Türkiyə əlaqələrinin bu gün ən yüksək zirvədə olduğunu qeyd edib. O bildirib ki, dövlət başçılarının siyasi iradəsi nəticəsində uğurla inkişaf edən dövlətlərarası münasibətlər bu gün dünyada nümunəvi xarakter daşıyır.

Bəxtiyar İslamov hakim partiyaların gənclər təşkilatlarının birgə fəaliyyətinin müştərək hədəflərin reallaşdırılması baxımından önəmini diqqətə çatdırıb.

AK Parti Gənclik Qollarının sədri Yusuf İbiş Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərinin sarsılmaz olduğunu bildirib. Dostluq və qardaşlıq ənənələrinin gələcək nəsillərə ötürülməsinin vacibliyini qeyd edən Yusuf İbiş gənclərin dövlətçilik dəyərlərinə sadiqliyinin və beynəlxalq platformalarda birgə fəaliyyət imkanlarının genişləndirilməsinin əhəmiyyətini vurğulayıb.

Görüşdə gələcəyə yönəlik əməkdaşlıq məsələləri ətrafında müzakirələr aparılıb.

Yeni Azərbaycan Partiyasının (YAP) Mərkəzi Aparatında YAP Gənclər Birliyinin nümayəndələri ilə Türkiyənin hakim Ədalət və İnkişaf Partiyasının (AK Parti) Gənclik Qollarının nümayəndə heyəti arasında görüş keçirilib.

Presedenttv.com xəbər verir ki, YAP Gənclər Birliyinin sədri Bəxtiyar İslamov ortaq dəyərlərə, milli maraqlara, dostluq və qardaşlıq prinsiplərinə əsaslanan Azərbaycan-Türkiyə əlaqələrinin bu gün ən yüksək zirvədə olduğunu qeyd edib. O bildirib ki, dövlət başçılarının siyasi iradəsi nəticəsində uğurla inkişaf edən dövlətlərarası münasibətlər bu gün dünyada nümunəvi xarakter daşıyır.

Bəxtiyar İslamov hakim partiyaların gənclər təşkilatlarının birgə fəaliyyətinin müştərək hədəflərin reallaşdırılması baxımından önəmini diqqətə çatdırıb.

AK Parti Gənclik Qollarının sədri Yusuf İbiş Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərinin sarsılmaz olduğunu bildirib. Dostluq və qardaşlıq ənənələrinin gələcək nəsillərə ötürülməsinin vacibliyini qeyd edən Yusuf İbiş gənclərin dövlətçilik dəyərlərinə sadiqliyinin və beynəlxalq platformalarda birgə fəaliyyət imkanlarının genişləndirilməsinin əhəmiyyətini vurğulayıb.

Görüşdə gələcəyə yönəlik əməkdaşlıq məsələləri ətrafında müzakirələr aparılıb.

Azərbaycanda rəqəmsallaşma, elektron hökumət, süni intellekt və innovasiya siyasəti Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyevanın rəhbərlik etdiyi Rəqəmsal İnkişaf Şurası tərəfindən uğurla koordinasiya olunur.

Presedenttv.com AZƏRTAC-a istinadla xəbər verir ki, bunu Milli Məclisin sədri Sahibə Qafarova Latın Amerikası və Karib Hövzəsi Ölkələri qrupu GRULAC-ın təşkilatçılığı ilə Argentinanın Buenos-Ayres şəhərində keçirilən “Texnoloji transformasiya, siyasi parçalanma və demokratik etimad böhranı qarşısında parlamentlərin rolu” mövzusuna həsr olunmuş Alimlər və Parlamentarilər üçün 4-cü beynəlxalq seminarda xüsusi qonaq qismində onlayn çıxışında Azərbaycanın bu sahədəki geniş təcrübəsi haqqında məlumat verərkən deyib.

Spiker Sahibə Qafarova vurğulayıb ki, Milli Məclis hüquqi bazanı ardıcıl olaraq möhkəmləndirir, elektron sənəd dövriyyəsi, elektron səsvermə və qanunvericilik izləmə sistemlərindən fəal istifadə edir. O deyib ki, qəbul edilən yeni qanunvericilik aktları ictimai müzakirələrin və parlament dinləmələrinin də elektron formatda keçirilməsinə tam hüquqi zəmin yaradır.

Parlamentin sədri bildirib ki, müasir dövrdə rəqəmsal texnologiyalar dövlət təsisatlarının fəaliyyətini və onların vətəndaşlarla qarşılıqlı münasibətlərini köklü şəkildə dəyişir. O vurğulayıb ki, bu proses parlamentlər üçün böyük imkanlar açmaqla yanaşı, həm də ciddi məsuliyyətlər yaradır. Rəqəmsallaşmanın parlamentlərin şəffaflığını və əlçatanlığını artırdığını vurğulayan spiker texnologiyaların heç bir halda cavabdehliyi, siyasi dialoqu və güclü institusional strukturları əvəz edə bilməyəcəyini diqqətə çatdırıb.

Azərbaycanda rəqəmsallaşma, elektron hökumət, süni intellekt və innovasiya siyasəti Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyevanın rəhbərlik etdiyi Rəqəmsal İnkişaf Şurası tərəfindən uğurla koordinasiya olunur.

Presedenttv.com AZƏRTAC-a istinadla xəbər verir ki, bunu Milli Məclisin sədri Sahibə Qafarova Latın Amerikası və Karib Hövzəsi Ölkələri qrupu GRULAC-ın təşkilatçılığı ilə Argentinanın Buenos-Ayres şəhərində keçirilən “Texnoloji transformasiya, siyasi parçalanma və demokratik etimad böhranı qarşısında parlamentlərin rolu” mövzusuna həsr olunmuş Alimlər və Parlamentarilər üçün 4-cü beynəlxalq seminarda xüsusi qonaq qismində onlayn çıxışında Azərbaycanın bu sahədəki geniş təcrübəsi haqqında məlumat verərkən deyib.

Spiker Sahibə Qafarova vurğulayıb ki, Milli Məclis hüquqi bazanı ardıcıl olaraq möhkəmləndirir, elektron sənəd dövriyyəsi, elektron səsvermə və qanunvericilik izləmə sistemlərindən fəal istifadə edir. O deyib ki, qəbul edilən yeni qanunvericilik aktları ictimai müzakirələrin və parlament dinləmələrinin də elektron formatda keçirilməsinə tam hüquqi zəmin yaradır.

Parlamentin sədri bildirib ki, müasir dövrdə rəqəmsal texnologiyalar dövlət təsisatlarının fəaliyyətini və onların vətəndaşlarla qarşılıqlı münasibətlərini köklü şəkildə dəyişir. O vurğulayıb ki, bu proses parlamentlər üçün böyük imkanlar açmaqla yanaşı, həm də ciddi məsuliyyətlər yaradır. Rəqəmsallaşmanın parlamentlərin şəffaflığını və əlçatanlığını artırdığını vurğulayan spiker texnologiyaların heç bir halda cavabdehliyi, siyasi dialoqu və güclü institusional strukturları əvəz edə bilməyəcəyini diqqətə çatdırıb.

Avrasiya coğrafiyasında geosiyasi və geoiqtisadi proseslərin sürətlə dəyişməsi regiondakı qüvvələr nisbətinə, nəqliyyat-logistika marşrutlarına və dövlətlərin strateji prioritetlərinə ciddi təsir göstərir. Qarabağın işğaldan azad olunması ilə yaranan yeni reallıq, xüsusilə Cənubi Qafqaz və Xəzərin hər iki sahilində yeni bağlantı imkanlarının formalaşmasına mühüm təsir edib. Bu proses Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ilə münasibətlərini və Trans-Xəzər bağlantısında rolunu ön plana çıxarıb.

Presedenttv.com xəbər verir ki, bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlamasında türk siyasi ekspert, “Global Savunma” jurnalının şöbə müdiri Umut Berhan Şen deyib.

Ekspert bildirib ki, Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ilə münasibətlərini və Orta Dəhlizdəki mərkəzi mövqeyini üç əsas istiqamət üzrə qiymətləndirmək mümkündür.

“Birinci istiqamət Azərbaycanın “qapı” rolundan “onurğa” və qurucu halqa mövqeyinə keçməsidir. Uzun illər Azərbaycan yalnız Qərbin Xəzər enerji resurslarına çıxışını və Mərkəzi Asiyaya keçidi təmin edən passiv “qapı” kimi təqdim olunub. Lakin bu, Azərbaycanın hazırkı rolunu əks etdirmir. Azərbaycanı sadəcə keçidə imkan verən tranzit məntəqə kimi qiymətləndirmək olmaz. Ölkəmiz bu gün marşrutları əlaqələndirən, yük və enerji axınlarını yönləndirən, lazım gəldikdə regional geosiyasi proseslərə təsir göstərən strateji mərkəzdir”, – deyə Umut Berhan Şen vurğulayıb.

Ekspert Zəngəzur dəhlizinin Orta Dəhlizin mühüm halqalarından birinə çevrilərək Orta Dəhlizin fəaliyyətini məhdudlaşdıran bəzi “dar boğazların” aradan qaldırılması baxımından strateji əhəmiyyət daşıdığını qeyd edib. O, Azərbaycanın Mərkəzi Asiya türk dövlətləri ilə münasibətlərinin bu prosesin mühüm hissəsi olduğunu diqqətə çatdırıb.

“Bakının Daşkənd, Astana, Aşqabad və Bişkeklə strateji tərəfdaşlıq və müttəfiqlik münasibətlərini inkişaf etdirməsi regionda yeni əməkdaşlıq modelinin formalaşmasına xidmət edir. Bu münasibətlər Mərkəzi Asiyanın yalnız böyük güclərin – Rusiya, Çin və ABŞ-nin rəqabət meydanı kimi deyil, öz daxili potensialına və qarşılıqlı əməkdaşlığa əsaslanan inteqrasiya olunmuş aktor kimi çıxış etməsinə imkan yaradır. Azərbaycan Mərkəzi Asiyanın Cənubi Qafqazla inteqrasiyasında birləşdirici halqa rolunu oynayır”, – deyə ekspert bildirib.

U.B.Şen ikinci mühüm istiqamətin Orta Dəhliz, enerji və investisiyalar əsasında yeni ortaq geoiqtisadi məkanın formalaşması olduğunu bildirib. Belə ki, Rusiya–Ukrayna müharibəsi və tətbiq olunan sanksiyalar nəticəsində Şimal Dəhlizində risklərin artması, Cənub Dəhlizinin isə geosiyasi gərginliklər və yüksələn xərclər səbəbindən çətinliklərlə üzləşməsi diqqəti birbaşa Orta Dəhlizə yönəldib. Qarşıdakı dövrdə əsas məsələ Orta Dəhlizin sadəcə tranzit xətti olaraq qalması deyil, ortaq geoiqtisadi məkana çevrilməsidir.

“Xəzərin iki sahili artıq yalnız neft və qaz layihələri, o cümlədən TANAP vasitəsilə deyil, yaşıl enerji layihələri vasitəsilə də bir-birinə bağlanır. Türkmənistan qazının Azərbaycan üzərindən Türkiyə və Avropaya çatdırılması imkanları ilə yanaşı, Qazaxıstan və Özbəkistanın bərpaolunan enerji potensialının Xəzər dənizi üzərindən elektrik kabelləri vasitəsilə Azərbaycan və Gürcüstan üzərindən Avropaya çatdırılması regionu qlobal enerji transformasiyasının mühüm mərkəzlərindən birinə çevirə bilər”, – deyə o bildirib.

Ekspert üçüncü əsas istiqamət kimi Azərbaycanın Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının (ŞƏT) strateji məkanındakı rolunu qeyd edib. “Azərbaycanın ŞƏT məkanına verə biləcəyi əsas töhfələrdən biri Çinin ‘Bir kəmər, bir yol’ təşəbbüsü üçün təhlükəsiz və səmərəli tranzit imkanlarının yaradılmasıdır. Çin Avropa bazarlarına çıxış üçün Xəzər üzərindən Orta Dəhlizdən istifadə edə bilər. Bu marşrut həm məsafə, həm təhlükəsizlik, həm də geosiyasi risklərin şaxələndirilməsi baxımından mühüm üstünlüklərə malikdir. ŞƏT daha çox Rusiya və Çin mərkəzli təhlükəsizlik və iqtisadi əməkdaşlıq platforması kimi qəbul edilsə də, Azərbaycanın bu təşkilata yanaşması fərqli imkanlar yaradır. Azərbaycanın ŞƏT-də iştirakı təşkilatın Qərblə tam qarşıdurma xəttinə keçmədən daha balanslı, rasional və geniş Avrasiya baxışı formalaşdırmasına töhfə verir”, - deyə o əlavə edib.

Avrasiya coğrafiyasında geosiyasi və geoiqtisadi proseslərin sürətlə dəyişməsi regiondakı qüvvələr nisbətinə, nəqliyyat-logistika marşrutlarına və dövlətlərin strateji prioritetlərinə ciddi təsir göstərir. Qarabağın işğaldan azad olunması ilə yaranan yeni reallıq, xüsusilə Cənubi Qafqaz və Xəzərin hər iki sahilində yeni bağlantı imkanlarının formalaşmasına mühüm təsir edib. Bu proses Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ilə münasibətlərini və Trans-Xəzər bağlantısında rolunu ön plana çıxarıb.

Presedenttv.com xəbər verir ki, bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlamasında türk siyasi ekspert, “Global Savunma” jurnalının şöbə müdiri Umut Berhan Şen deyib.

Ekspert bildirib ki, Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ilə münasibətlərini və Orta Dəhlizdəki mərkəzi mövqeyini üç əsas istiqamət üzrə qiymətləndirmək mümkündür.

“Birinci istiqamət Azərbaycanın “qapı” rolundan “onurğa” və qurucu halqa mövqeyinə keçməsidir. Uzun illər Azərbaycan yalnız Qərbin Xəzər enerji resurslarına çıxışını və Mərkəzi Asiyaya keçidi təmin edən passiv “qapı” kimi təqdim olunub. Lakin bu, Azərbaycanın hazırkı rolunu əks etdirmir. Azərbaycanı sadəcə keçidə imkan verən tranzit məntəqə kimi qiymətləndirmək olmaz. Ölkəmiz bu gün marşrutları əlaqələndirən, yük və enerji axınlarını yönləndirən, lazım gəldikdə regional geosiyasi proseslərə təsir göstərən strateji mərkəzdir”, – deyə Umut Berhan Şen vurğulayıb.

Ekspert Zəngəzur dəhlizinin Orta Dəhlizin mühüm halqalarından birinə çevrilərək Orta Dəhlizin fəaliyyətini məhdudlaşdıran bəzi “dar boğazların” aradan qaldırılması baxımından strateji əhəmiyyət daşıdığını qeyd edib. O, Azərbaycanın Mərkəzi Asiya türk dövlətləri ilə münasibətlərinin bu prosesin mühüm hissəsi olduğunu diqqətə çatdırıb.

“Bakının Daşkənd, Astana, Aşqabad və Bişkeklə strateji tərəfdaşlıq və müttəfiqlik münasibətlərini inkişaf etdirməsi regionda yeni əməkdaşlıq modelinin formalaşmasına xidmət edir. Bu münasibətlər Mərkəzi Asiyanın yalnız böyük güclərin – Rusiya, Çin və ABŞ-nin rəqabət meydanı kimi deyil, öz daxili potensialına və qarşılıqlı əməkdaşlığa əsaslanan inteqrasiya olunmuş aktor kimi çıxış etməsinə imkan yaradır. Azərbaycan Mərkəzi Asiyanın Cənubi Qafqazla inteqrasiyasında birləşdirici halqa rolunu oynayır”, – deyə ekspert bildirib.

U.B.Şen ikinci mühüm istiqamətin Orta Dəhliz, enerji və investisiyalar əsasında yeni ortaq geoiqtisadi məkanın formalaşması olduğunu bildirib. Belə ki, Rusiya–Ukrayna müharibəsi və tətbiq olunan sanksiyalar nəticəsində Şimal Dəhlizində risklərin artması, Cənub Dəhlizinin isə geosiyasi gərginliklər və yüksələn xərclər səbəbindən çətinliklərlə üzləşməsi diqqəti birbaşa Orta Dəhlizə yönəldib. Qarşıdakı dövrdə əsas məsələ Orta Dəhlizin sadəcə tranzit xətti olaraq qalması deyil, ortaq geoiqtisadi məkana çevrilməsidir.

“Xəzərin iki sahili artıq yalnız neft və qaz layihələri, o cümlədən TANAP vasitəsilə deyil, yaşıl enerji layihələri vasitəsilə də bir-birinə bağlanır. Türkmənistan qazının Azərbaycan üzərindən Türkiyə və Avropaya çatdırılması imkanları ilə yanaşı, Qazaxıstan və Özbəkistanın bərpaolunan enerji potensialının Xəzər dənizi üzərindən elektrik kabelləri vasitəsilə Azərbaycan və Gürcüstan üzərindən Avropaya çatdırılması regionu qlobal enerji transformasiyasının mühüm mərkəzlərindən birinə çevirə bilər”, – deyə o bildirib.

Ekspert üçüncü əsas istiqamət kimi Azərbaycanın Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının (ŞƏT) strateji məkanındakı rolunu qeyd edib. “Azərbaycanın ŞƏT məkanına verə biləcəyi əsas töhfələrdən biri Çinin ‘Bir kəmər, bir yol’ təşəbbüsü üçün təhlükəsiz və səmərəli tranzit imkanlarının yaradılmasıdır. Çin Avropa bazarlarına çıxış üçün Xəzər üzərindən Orta Dəhlizdən istifadə edə bilər. Bu marşrut həm məsafə, həm təhlükəsizlik, həm də geosiyasi risklərin şaxələndirilməsi baxımından mühüm üstünlüklərə malikdir. ŞƏT daha çox Rusiya və Çin mərkəzli təhlükəsizlik və iqtisadi əməkdaşlıq platforması kimi qəbul edilsə də, Azərbaycanın bu təşkilata yanaşması fərqli imkanlar yaradır. Azərbaycanın ŞƏT-də iştirakı təşkilatın Qərblə tam qarşıdurma xəttinə keçmədən daha balanslı, rasional və geniş Avrasiya baxışı formalaşdırmasına töhfə verir”, - deyə o əlavə edib.

Sentyabrın 3-də ATƏT Parlament Assambleyasının prezidenti Pere Joan Pons Sanpietro Milli Məclisdə olub.

Presedenttv.com AZƏRTAC-a istinadla xəbər verir ki, ATƏT Parlament Assambleyasının prezidenti ilə görüşdə Milli Məclisin Beynəlxalq münasibətlər və parlamentlərarası əlaqələr komitəsinin sədri Səməd Seyidov Azərbaycan ilə təşkilat arasındakı əməkdaşlıq, regionda sülhün və etimad mühitinin möhkəmləndirilməsi məsələlərinə toxunub. O, ATƏT PA-nın regionda fəaliyyəti barədə fikirlərini bölüşüb, Azərbaycanın regionda sülh və sabitliyin təşviqində nümunəvi ölkə olduğunu diqqətə çatdırıb.

ATƏT Parlament Assambleyasının prezidenti Pere Joan Pons Sanpietro Azərbaycanın regiondakı geostrateji roluna, Avropa ilə iqtisadi-logistik əlaqələrə və parlament diplomatiyasının perspektivlərinə toxunaraq ölkəmizin geniş regionda qlobal iqtisadi layihələrin, logistikanın mərkəzində durduğunu və Avropanın etibarlı qaz təchizatçısı kimi mühüm rola malik olduğunu xüsusi vurğulayıb.

Pere Joan Pons Sanpietro Azərbaycanın Ermənistanla münasibətlərdə və regionda sülhün bərqərar olunmasında nadir bir model yaratdığını vurğulayıb.

ATƏT Parlament Assambleyasının prezidenti, həmçinin Milli Məclisin ATƏT Parlament Assambleyasında Azərbaycan nümayəndə heyətinin üzvləri ilə də görüşüb.

Milli Məclisin deputatı və ATƏT Parlament Assambleyasında Azərbaycan nümayəndə heyətinin üzvü Qaya Məmmədov Cənubi Qafqazda sülh prosesi, regional iqtisadi imkanlar və beynəlxalq dialoqun əhəmiyyəti barədə danışıb.

ATƏT-in Parlament Assambleyasında Azərbaycan nümayəndə heyətinin üzvləri, Azay Quliyev, Sevinc Fətəliyeva və Tural Gəncəliyev Cənubi Qafqazda yaranan yeni geopolitik reallıqlar, ikitərəfli sülh danışıqları və regional nəqliyyat-logistika layihələrinə toxunublar, işğaldan azad edilmiş ərazilərdəki mina təhlükəsi və bunun insan həyatına vurduğu ağır fəsadlardan söz açıblar.

ATƏT Parlament Assambleyasının Prezidenti Pere Joan Pons Sanpietro regional sülh quruculuğu prosesini yüksək qiymətləndirərək, təşkilatın yeni geopolitik reallıqlara uyğunlaşmasının və regionda dayanıqlı sülhün dəstəklənməsinin vacibliyini qeyd edib.

Sentyabrın 3-də ATƏT Parlament Assambleyasının prezidenti Pere Joan Pons Sanpietro Milli Məclisdə olub.

Presedenttv.com AZƏRTAC-a istinadla xəbər verir ki, ATƏT Parlament Assambleyasının prezidenti ilə görüşdə Milli Məclisin Beynəlxalq münasibətlər və parlamentlərarası əlaqələr komitəsinin sədri Səməd Seyidov Azərbaycan ilə təşkilat arasındakı əməkdaşlıq, regionda sülhün və etimad mühitinin möhkəmləndirilməsi məsələlərinə toxunub. O, ATƏT PA-nın regionda fəaliyyəti barədə fikirlərini bölüşüb, Azərbaycanın regionda sülh və sabitliyin təşviqində nümunəvi ölkə olduğunu diqqətə çatdırıb.

ATƏT Parlament Assambleyasının prezidenti Pere Joan Pons Sanpietro Azərbaycanın regiondakı geostrateji roluna, Avropa ilə iqtisadi-logistik əlaqələrə və parlament diplomatiyasının perspektivlərinə toxunaraq ölkəmizin geniş regionda qlobal iqtisadi layihələrin, logistikanın mərkəzində durduğunu və Avropanın etibarlı qaz təchizatçısı kimi mühüm rola malik olduğunu xüsusi vurğulayıb.

Pere Joan Pons Sanpietro Azərbaycanın Ermənistanla münasibətlərdə və regionda sülhün bərqərar olunmasında nadir bir model yaratdığını vurğulayıb.

ATƏT Parlament Assambleyasının prezidenti, həmçinin Milli Məclisin ATƏT Parlament Assambleyasında Azərbaycan nümayəndə heyətinin üzvləri ilə də görüşüb.

Milli Məclisin deputatı və ATƏT Parlament Assambleyasında Azərbaycan nümayəndə heyətinin üzvü Qaya Məmmədov Cənubi Qafqazda sülh prosesi, regional iqtisadi imkanlar və beynəlxalq dialoqun əhəmiyyəti barədə danışıb.

ATƏT-in Parlament Assambleyasında Azərbaycan nümayəndə heyətinin üzvləri, Azay Quliyev, Sevinc Fətəliyeva və Tural Gəncəliyev Cənubi Qafqazda yaranan yeni geopolitik reallıqlar, ikitərəfli sülh danışıqları və regional nəqliyyat-logistika layihələrinə toxunublar, işğaldan azad edilmiş ərazilərdəki mina təhlükəsi və bunun insan həyatına vurduğu ağır fəsadlardan söz açıblar.

ATƏT Parlament Assambleyasının Prezidenti Pere Joan Pons Sanpietro regional sülh quruculuğu prosesini yüksək qiymətləndirərək, təşkilatın yeni geopolitik reallıqlara uyğunlaşmasının və regionda dayanıqlı sülhün dəstəklənməsinin vacibliyini qeyd edib.

Milli Məclisin sədri Sahibə Qafarova Serbiya Respublikasına işgüzar səfəri çərçivəsində Kamerun Respublikasının Baş naziri Jozef Dion Nqyutla görüşüb.

Presedenttv.com xəbər verir ki, bu barədə AZƏRTAC-a Milli Məclisin Mətbuat və ictimaiyyətlə əlaqələr şöbəsindən məlumat verilib.

Görüşdə ölkələrimiz arasındakı münasibətlərin mövcud vəziyyətinə və gələcək inkişafına dair müzakirələr aparılıb.

Spiker Sahibə Qafarova bildirib ki, Azərbaycan Afrika ölkələri ilə əlaqələrin inkişafına böyük diqqət yetirir. Milli Məclisin sədri Qoşulmama Hərəkatı çərçivəsində əməkdaşlıq məsələlərinə toxunaraq, Azərbaycanın bu təşkilata 4 illik sədrliyi dövründə görülmüş işlər, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin təşəbbüsü ilə yaradılmış Qoşulmama Hərəkatı Parlament Şəbəkəsinin fəaliyyəti barədə fikirlərini bölüşüb.

Görüşdə ikitərəfli əlaqələrin mövcud vəziyyətinə də toxunulub, beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində əməkdaşlığın və qarşılıqlı dəstəyin əhəmiyyəti qeyd edilib.

Söhbət zamanı iki ölkə arasında bir sıra sahələrdə, həmçinin parlamentlər arasında əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsi perspektivləri nəzərdən keçirilib, qarşılıqlı səfərlərin həyata keçirilməsi ilə bağlı fikirlər səsləndirilib.

Görüşdə qarşılıqlı maraq doğuran digər məsələlər haqqında da fikir mübadiləsi aparılıb.

Milli Məclisin sədri Sahibə Qafarova Serbiya Respublikasına işgüzar səfəri çərçivəsində Kamerun Respublikasının Baş naziri Jozef Dion Nqyutla görüşüb.

Presedenttv.com xəbər verir ki, bu barədə AZƏRTAC-a Milli Məclisin Mətbuat və ictimaiyyətlə əlaqələr şöbəsindən məlumat verilib.

Görüşdə ölkələrimiz arasındakı münasibətlərin mövcud vəziyyətinə və gələcək inkişafına dair müzakirələr aparılıb.

Spiker Sahibə Qafarova bildirib ki, Azərbaycan Afrika ölkələri ilə əlaqələrin inkişafına böyük diqqət yetirir. Milli Məclisin sədri Qoşulmama Hərəkatı çərçivəsində əməkdaşlıq məsələlərinə toxunaraq, Azərbaycanın bu təşkilata 4 illik sədrliyi dövründə görülmüş işlər, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin təşəbbüsü ilə yaradılmış Qoşulmama Hərəkatı Parlament Şəbəkəsinin fəaliyyəti barədə fikirlərini bölüşüb.

Görüşdə ikitərəfli əlaqələrin mövcud vəziyyətinə də toxunulub, beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində əməkdaşlığın və qarşılıqlı dəstəyin əhəmiyyəti qeyd edilib.

Söhbət zamanı iki ölkə arasında bir sıra sahələrdə, həmçinin parlamentlər arasında əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsi perspektivləri nəzərdən keçirilib, qarşılıqlı səfərlərin həyata keçirilməsi ilə bağlı fikirlər səsləndirilib.

Görüşdə qarşılıqlı maraq doğuran digər məsələlər haqqında da fikir mübadiləsi aparılıb.

Milli Məclisin sədri Sahibə Qafarova Serbiya Respublikasına işgüzar səfəri çərçivəsində Əlcəzair Xalq Demokratik Respublikası Milli Xalq Assambleyasının sədri Xalida Bufedeç ilə görüşüb.

Presedenttv.com xəbər verir ki, bu barədə AZƏRTAC-a Milli Məclisin Mətbuat və ictimaiyyətlə əlaqələr şöbəsindən məlumat verilib.

Milli Məclisin sədri Sahibə Qafarova həmkarını bu vəzifəyə seçilməsi münasibətilə təbrik edib, ona gələcək fəaliyyətində uğurlar arzulayıb.

Görüşdə iki dost ölkə arasında münasibətlərin perspektivləri barədə fikir mübadiləsi aparılıb. Bildirilib ki, Azərbaycan və Əlcəzair arasında əlaqələri bundan sonra da inkişaf etdirmək üçün yaxşı imkanlar var. Söhbətdə ölkələrimizin beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində də uğurlu əməkdaşlığından məmnunluq ifadə olunub.

Fikir mübadiləsi zamanı parlamentlərimiz arasında əlaqələrin əhəmiyyəti qeyd edilərək, həm parlament sədrləri səviyyəsində, həm də deputatlar arasında qarşılıqlı səfərlərin və görüşlərin münasibətlərimizin daha da genişlənməsinə xidmət etdiyi diqqətə çatdırılıb. Söhbət zamanı parlament dostluq qruplarının fəaliyyətinin də bu əlaqələrin dərinləşdirilməsində mühüm rol oynadığı vurğulanıb.

Spiker Sahibə Qafarova parlamentlərimizin beynəlxalq parlament təşkilatlarında uğurlu əməkdaşlığından məmnunluğunu bildirib. Milli Məclisin sədri Azərbaycan Prezidentinin təşəbbüsü ilə yaradılmış və Milli Məclisin sədrliyi ilə institusional inkişaf və beynəlxalq nüfuzunun möhkəmləndirilməsi istiqamətində mühüm uğurlar əldə etmiş Qoşulmama Hərəkatının Parlament Şəbəkəsi barədə də fikirlərini bölüşüb.

Görüşdə qarşılıqlı maraq doğuran digər məsələlər barədə də fikir mübadiləsi aparılıb

Milli Məclisin sədri Sahibə Qafarova Serbiya Respublikasına işgüzar səfəri çərçivəsində Əlcəzair Xalq Demokratik Respublikası Milli Xalq Assambleyasının sədri Xalida Bufedeç ilə görüşüb.

Presedenttv.com xəbər verir ki, bu barədə AZƏRTAC-a Milli Məclisin Mətbuat və ictimaiyyətlə əlaqələr şöbəsindən məlumat verilib.

Milli Məclisin sədri Sahibə Qafarova həmkarını bu vəzifəyə seçilməsi münasibətilə təbrik edib, ona gələcək fəaliyyətində uğurlar arzulayıb.

Görüşdə iki dost ölkə arasında münasibətlərin perspektivləri barədə fikir mübadiləsi aparılıb. Bildirilib ki, Azərbaycan və Əlcəzair arasında əlaqələri bundan sonra da inkişaf etdirmək üçün yaxşı imkanlar var. Söhbətdə ölkələrimizin beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində də uğurlu əməkdaşlığından məmnunluq ifadə olunub.

Fikir mübadiləsi zamanı parlamentlərimiz arasında əlaqələrin əhəmiyyəti qeyd edilərək, həm parlament sədrləri səviyyəsində, həm də deputatlar arasında qarşılıqlı səfərlərin və görüşlərin münasibətlərimizin daha da genişlənməsinə xidmət etdiyi diqqətə çatdırılıb. Söhbət zamanı parlament dostluq qruplarının fəaliyyətinin də bu əlaqələrin dərinləşdirilməsində mühüm rol oynadığı vurğulanıb.

Spiker Sahibə Qafarova parlamentlərimizin beynəlxalq parlament təşkilatlarında uğurlu əməkdaşlığından məmnunluğunu bildirib. Milli Məclisin sədri Azərbaycan Prezidentinin təşəbbüsü ilə yaradılmış və Milli Məclisin sədrliyi ilə institusional inkişaf və beynəlxalq nüfuzunun möhkəmləndirilməsi istiqamətində mühüm uğurlar əldə etmiş Qoşulmama Hərəkatının Parlament Şəbəkəsi barədə də fikirlərini bölüşüb.

Görüşdə qarşılıqlı maraq doğuran digər məsələlər barədə də fikir mübadiləsi aparılıb

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevlə Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyanın Bişkekdəki görüşü Cənubi Qafqazda sülh prosesinə diqqəti artırıb. Görüşdən sonra sülh gündəliyi üzrə təmasların davam etdirilməsi prosesin liderlər səviyyəsində qalmadığını göstərən mühüm məqamlardan biridir.

Bakı və İrəvan arasında münasibətlər son illərdə kifayət qədər mürəkkəb və ziddiyyətli mərhələlərdən keçib. Lakin artıq əsas məsələ keçmiş münaqişənin nəticələrindən daha çox, postmünaqişə dövrünün siyasi və hüquqi çərçivəsinin necə formalaşdırılmasıdır. Azərbaycan öz mövqeyini dəfələrlə ortaya qoyaraq sülhün yalnız siyasi bəyanatlarla deyil, qarşılıqlı öhdəliklərin hüquqi baxımdan təsbit olunması ilə mümkün olduğunu bildirir. Ermənistan tərəfi üçün də regionda uzunmüddətli sabitliyin və iqtisadi kommunikasiyaların açılmasının yeni imkanlar yaratdığı aydındır.

Bu baxımdan Bişkek görüşünü Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərində tamamilə yeni mərhələnin başlanğıcı kimi qiymətləndirmək olarmı?

Presedenttv.com xəbər verir ki, Deputat Rizvan Nəbiyev Musavat.com-a bildirib ki, təhlükəsizlik məsələləri ilə yanaşı tədricən iqtisadi və bağlantı məsələləri gündəlikdə əsas mövzulara çevrilməkdədir:

“Bunlar isə uzunmüddətli sülhün və davamlı sabitliyin təmini üçün praktik əməkdaşlıq layihələridir. 2025-ci ilin avqustunda Tiencin sammiti çərçivəsində Prezident Əliyev və Baş nazir Paşinyan arasında görüşün keçirilməsi ŞƏT platformasının regional dialoq üçün əlavə məkan kimi istifadə oluna bildiyini göstərdi. 2026-cı ilin Bişkekdə yenidən ŞƏT platforması çərçivəsində görüşün baş tutması isə bunu bir daha təsdiqlədi. Bunlar göstərir ki, Azərbaycan ŞƏT-in daxilində də Ermənistanla keçmiş qarşıdurma gündəliyinin birdəfəlik aradab qalxması, Cənubi Qafqazda yeni sülh və bağlantı modelinin formalaşmasına çalışan dövlət kimi çıxış edir”.

Onun fikrincə, Azərbaycan və Ermənistan arasında sülh müqaviləsinin tezliklə imzalanması ŞƏT kontekstində də mühüm əhəmiyyətə malikdir: “Təbii ki, Ermənistanın sülh müqaviləsini imzalaması, davamlı sülh üçün möhkəm hüquqi bazanın təmini üçün konstitusiyasında Azərbaycana qarşı ərazi iddialarını aradan qaldırması dəyişilməz şərtdir. Cənubi Qafqazda sülhün möhkəmlənməsi ŞƏT məkanından Avropaya uzanan nəqliyyat və ticarət marşrutlarının təhlükəsizliyini və səmərəliliyini artıran yeni geoiqtisadi şərait yaradır”.

Deputat vurğulayıb ki, Azərbaycanın Orta Dəhlizdəki üstünlüyü onun coğrafi mövqeyindən daha çox, bu coğrafiyanı müasir liman, dəmir yolu, avtomobil yolları və logistika infrastrukturu ilə iqtisadi dəyərə çevirməsindədir:

“Bu göstəricilər Azərbaycanın özünü sadəcə tranzit ölkə deyil, Avrasiya logistikasının regional qovşağı kimi təqdim etməsinə imkan verir. Zəngəzur dəhlizi, TRİPP marşrutunun gələcəkdə istifadəyə verilməsi ilə Orta Dəhlizin əlavə tamamlayıcı elementi kimi gündəm olacaq. 2025-ci il Vaşinqton Birgə Bəyannaməsində Azərbaycanla Naxçıvan arasında Ermənistan ərazisindən keçən maneəsiz bağlantının təmin edilməsinin vacibliyi qeyd edildi və 2026-cı il yanvarında ABŞ və Ermənistan arasında TRIPP layihəsi üzrə çərçivəsi razılaşdırıldı. 2026-cı ilin mayında Ermənistan və ABŞ TRIPP üzrə çərçivə sazişi imzaladı. Prezident İlham Əliyev və Baş Nazir Nikol Paşinyan arasında avqustun 31-də Bişkekdə baş tutan görüşdə Liderlər Vaşinqton Sülh Zirvə görüşünün mühüm nəticələrindən biri olan “Beynəlxalq Sülh və Rifah naminə Tramp Marşrutu”nun (TRIPP) həyata keçirilməsi ilə bağlı növbəti praktiki addımlar barədə müzakirə apardılar. Liderlər TRIPP boyunca bağlantı layihələrinin əhəmiyyətini bir daha qeyd etdilər. Zəngəzur bağlantısı Azərbaycan-Ermənistan ikitərəfli əməkdaşlıq platformasını aşır. Onun daha geniş mənası Mərkəzi Asiya → Xəzər → Azərbaycan, Naxçıvan → Türkiyə → Avropa bağlantılarının şaxələndirilməsidir və burada Ermənistanla əməkdaşlıq imkanlarının açılmasıdır. Əsas siyasi nəticə odur ki, Zəngəzur bağlantısının tezliklə reallaşması Azərbaycanın, həmçinin Ermənistanın Mərkəzi Asiya ilə Avropa arasında tranzit rolunu daha da gücləndirə və Orta Dəhlizin qərb istiqamətində əlavə bağlantı yarada bilər. Bu da regionda sülhün və sabitliyin möhkəmləndirilməsinə mühüm töhfədir”.

Rizvan Nəbiyevin sözlərinə əsasən, Prezident İlham Əliyev çıxışında xüsusi olaraq qeyd etdi ki, Azərbaycan və Ermənistan 30 illik münaqişəyə son qoyaraq sülh sazişinin mətnini paraflayıblar və Cənubi Qafqaz bölgəsi sülh zonasına çevrilməkdədir:

“Bu göstərir ki, Azərbaycan özünün postmünaqişə siyasətini yalnız ərazi bütövlüyünün bərpası kimi deyil, yeni regional əməkdaşlıq sisteminin qurulması kimi təqdim edir. Bu yanaşma Prezident İlham Əliyevin Bişkekdə, ŞƏT+ formatındakı çıxışda da daha da konkret formada öz əksini tapdı: Ermənistana neft məhsullarının tədarükü; Azərbaycan ərazisindən üçüncü ölkələrin yüklərinin Ermənistana tranziti; Ermənistanla qarşılıqlı ticarətin artırılması; ticarət nomenklaturasının genişləndirilməsi; yeni yerüstü nəqliyyat kommunikasiyalarının yaradılması. Bu faktorlar bir daha Azərbaycan Ermənistanla münasibətlərində təhlükəsizlik məsələlərinin yer aldığı gündəliyindən həmçinin iqtisadi və kommunikasiya gündəliyinə keçidi vurğulayır”.

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevlə Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyanın Bişkekdəki görüşü Cənubi Qafqazda sülh prosesinə diqqəti artırıb. Görüşdən sonra sülh gündəliyi üzrə təmasların davam etdirilməsi prosesin liderlər səviyyəsində qalmadığını göstərən mühüm məqamlardan biridir.

Bakı və İrəvan arasında münasibətlər son illərdə kifayət qədər mürəkkəb və ziddiyyətli mərhələlərdən keçib. Lakin artıq əsas məsələ keçmiş münaqişənin nəticələrindən daha çox, postmünaqişə dövrünün siyasi və hüquqi çərçivəsinin necə formalaşdırılmasıdır. Azərbaycan öz mövqeyini dəfələrlə ortaya qoyaraq sülhün yalnız siyasi bəyanatlarla deyil, qarşılıqlı öhdəliklərin hüquqi baxımdan təsbit olunması ilə mümkün olduğunu bildirir. Ermənistan tərəfi üçün də regionda uzunmüddətli sabitliyin və iqtisadi kommunikasiyaların açılmasının yeni imkanlar yaratdığı aydındır.

Bu baxımdan Bişkek görüşünü Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərində tamamilə yeni mərhələnin başlanğıcı kimi qiymətləndirmək olarmı?

Presedenttv.com xəbər verir ki, Deputat Rizvan Nəbiyev Musavat.com-a bildirib ki, təhlükəsizlik məsələləri ilə yanaşı tədricən iqtisadi və bağlantı məsələləri gündəlikdə əsas mövzulara çevrilməkdədir:

“Bunlar isə uzunmüddətli sülhün və davamlı sabitliyin təmini üçün praktik əməkdaşlıq layihələridir. 2025-ci ilin avqustunda Tiencin sammiti çərçivəsində Prezident Əliyev və Baş nazir Paşinyan arasında görüşün keçirilməsi ŞƏT platformasının regional dialoq üçün əlavə məkan kimi istifadə oluna bildiyini göstərdi. 2026-cı ilin Bişkekdə yenidən ŞƏT platforması çərçivəsində görüşün baş tutması isə bunu bir daha təsdiqlədi. Bunlar göstərir ki, Azərbaycan ŞƏT-in daxilində də Ermənistanla keçmiş qarşıdurma gündəliyinin birdəfəlik aradab qalxması, Cənubi Qafqazda yeni sülh və bağlantı modelinin formalaşmasına çalışan dövlət kimi çıxış edir”.

Onun fikrincə, Azərbaycan və Ermənistan arasında sülh müqaviləsinin tezliklə imzalanması ŞƏT kontekstində də mühüm əhəmiyyətə malikdir: “Təbii ki, Ermənistanın sülh müqaviləsini imzalaması, davamlı sülh üçün möhkəm hüquqi bazanın təmini üçün konstitusiyasında Azərbaycana qarşı ərazi iddialarını aradan qaldırması dəyişilməz şərtdir. Cənubi Qafqazda sülhün möhkəmlənməsi ŞƏT məkanından Avropaya uzanan nəqliyyat və ticarət marşrutlarının təhlükəsizliyini və səmərəliliyini artıran yeni geoiqtisadi şərait yaradır”.

Deputat vurğulayıb ki, Azərbaycanın Orta Dəhlizdəki üstünlüyü onun coğrafi mövqeyindən daha çox, bu coğrafiyanı müasir liman, dəmir yolu, avtomobil yolları və logistika infrastrukturu ilə iqtisadi dəyərə çevirməsindədir:

“Bu göstəricilər Azərbaycanın özünü sadəcə tranzit ölkə deyil, Avrasiya logistikasının regional qovşağı kimi təqdim etməsinə imkan verir. Zəngəzur dəhlizi, TRİPP marşrutunun gələcəkdə istifadəyə verilməsi ilə Orta Dəhlizin əlavə tamamlayıcı elementi kimi gündəm olacaq. 2025-ci il Vaşinqton Birgə Bəyannaməsində Azərbaycanla Naxçıvan arasında Ermənistan ərazisindən keçən maneəsiz bağlantının təmin edilməsinin vacibliyi qeyd edildi və 2026-cı il yanvarında ABŞ və Ermənistan arasında TRIPP layihəsi üzrə çərçivəsi razılaşdırıldı. 2026-cı ilin mayında Ermənistan və ABŞ TRIPP üzrə çərçivə sazişi imzaladı. Prezident İlham Əliyev və Baş Nazir Nikol Paşinyan arasında avqustun 31-də Bişkekdə baş tutan görüşdə Liderlər Vaşinqton Sülh Zirvə görüşünün mühüm nəticələrindən biri olan “Beynəlxalq Sülh və Rifah naminə Tramp Marşrutu”nun (TRIPP) həyata keçirilməsi ilə bağlı növbəti praktiki addımlar barədə müzakirə apardılar. Liderlər TRIPP boyunca bağlantı layihələrinin əhəmiyyətini bir daha qeyd etdilər. Zəngəzur bağlantısı Azərbaycan-Ermənistan ikitərəfli əməkdaşlıq platformasını aşır. Onun daha geniş mənası Mərkəzi Asiya → Xəzər → Azərbaycan, Naxçıvan → Türkiyə → Avropa bağlantılarının şaxələndirilməsidir və burada Ermənistanla əməkdaşlıq imkanlarının açılmasıdır. Əsas siyasi nəticə odur ki, Zəngəzur bağlantısının tezliklə reallaşması Azərbaycanın, həmçinin Ermənistanın Mərkəzi Asiya ilə Avropa arasında tranzit rolunu daha da gücləndirə və Orta Dəhlizin qərb istiqamətində əlavə bağlantı yarada bilər. Bu da regionda sülhün və sabitliyin möhkəmləndirilməsinə mühüm töhfədir”.

Rizvan Nəbiyevin sözlərinə əsasən, Prezident İlham Əliyev çıxışında xüsusi olaraq qeyd etdi ki, Azərbaycan və Ermənistan 30 illik münaqişəyə son qoyaraq sülh sazişinin mətnini paraflayıblar və Cənubi Qafqaz bölgəsi sülh zonasına çevrilməkdədir:

“Bu göstərir ki, Azərbaycan özünün postmünaqişə siyasətini yalnız ərazi bütövlüyünün bərpası kimi deyil, yeni regional əməkdaşlıq sisteminin qurulması kimi təqdim edir. Bu yanaşma Prezident İlham Əliyevin Bişkekdə, ŞƏT+ formatındakı çıxışda da daha da konkret formada öz əksini tapdı: Ermənistana neft məhsullarının tədarükü; Azərbaycan ərazisindən üçüncü ölkələrin yüklərinin Ermənistana tranziti; Ermənistanla qarşılıqlı ticarətin artırılması; ticarət nomenklaturasının genişləndirilməsi; yeni yerüstü nəqliyyat kommunikasiyalarının yaradılması. Bu faktorlar bir daha Azərbaycan Ermənistanla münasibətlərində təhlükəsizlik məsələlərinin yer aldığı gündəliyindən həmçinin iqtisadi və kommunikasiya gündəliyinə keçidi vurğulayır”.

ABŞ silahlı qüvvələri Hörmüz boğazı yaxınlığında İranın raket buraxılış qurğularına zərbə endirib. ABŞ qüvvələri boğazda raket buraxmağa və dəniz minaları yerləşdirməyə hazırlaşan İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun qruplaşmalarına hücum edib.
Gərginlik daha uzunmüddətli və genişmiqyaslı münaqişəyə gətirib çıxara bilərmi, yoxsa tərəflərin əvvəlki qarşılıqlı zərbələri kimi sonradan səngiməsi gözlənilir?

Presedenttv.com xəbər verir ki, Demokrat.az-a bu barədə açıqlama verən politoloq Rəşad Bayramov bildirib ki, ABŞ və İran arasında yenidən birbaşa hərbi zərbələrin baş verməsi göstərir ki, əvvəlki atəşkəsi və nisbi sakitliyi davamlı siyasi razılaşmaya çevrmək mümkün olmadı:

"ABŞ qüvvələri Hörmüz boğazındakı Larak adasında İranın iki raket buraxılış qurğusuna zərbə endirib. Vaşinqtonun açıqlamasına görə, İnqilab Keşikçiləri Korpusunun bölmələri raketlərdən istifadə etməyə və dəniz minaları yerləşdirməyə hazırlaşırdı. Tehran isə cavab olaraq İordaniyadakı ABŞ hərbi obyektlərinə ballistik raketlər buraxıb. Bu, iyulun sonundan bəri tərəflər arasında ilk birbaşa hərbi toqquşmadır. Baş verənlər tammiqyaslı və uzunmüddətli ABŞ–İran müharibəsinə səbəb ola bilsə də, lakin hələlik tərəflər nəzarət oluna bilən eskalasiyaya üstünlük verəcəklər. Yəni, davamlı və tammiqyaslı qarşıdurma yox, təkrar-təkrar baş verən eskalasiya yolu seçiləcək. Bunun əsas səbəbi tərəflərin qarşılıqlı olaraq müəyyən qırmızı xətlərə malik olmasıdır. ABŞ üçün indi vacib olan Hörmüz boğazında beynəlxalq gəmiçiliyin təhlükəsizliyidir. İran üçün isə boğaz həm iqtisadi, həm də strateji təzyiq vasitəsidir. Bu səbəbdən minaların yerləşdirilməsi və ya ABŞ-nin boğazdakı hərbi əməliyyatlarının genişləndirilməsi kimi addımlar yeni zərbələri tətikləyə bilər".

Politoloq qeyd edib ki, digər tərəfdən, hazırkı zərbələrin miqyası tərəflərin hələ də tam müharibədən qaçmağa çalışdığını göstərir:

"ABŞ-nin Larak adasındakı konkret hərbi obyektləri vurması Vaşinqtonun mesajının daha çox Hörmüzün bağlanmasına imkan verməməklə bağlı olduğunu göstərir. İranın cavabının isə yalnız ABŞ qüvvələrinin yerləşdiyi obyektlərə yönəlməsi, lakin böyük regional infrastruktura zərbə vurmaması eskalasiyanı müəyyən çərçivədə saxlamaq cəhdi kimi qiymətləndirilə bilər. Lakin təhlükəli məqam odur ki, qarşılıqlı zərbələrin məntiqi özü-özlüyündə eskalasiya spiralına çevrilə bilər. Belə ki, bir tərəfin məhdud da olsa cavabı digər tərəfdən yeni cavab doğurur və hər növbəti mərhələdə əvvəlki qırmızı xətlər bir qədər genişlənir. Xüsusilə Hörmüz boğazında hər hansı gəminin vurulması, çoxsaylı insan itkisi və ya ABŞ hərbi bazalarına ciddi zərər dəyməsi vəziyyəti tamamilə dəyişə bilər. İqtisadi faktor da mühümdür. Boğazdan keçən qlobal neft tədarükünün təhlükə altına düşməsi artıq bazarlara təsir göstərir Məlumdur ki, yeni zərbələrdən sonra Brent nefti 90 dolları keçib və gəmiçilik fəaliyyəti ciddi şəkildə azalıb. Bu, ABŞ-yə beynəlxalq təzyiqi artırır, İrana isə müəyyən iqtisadi rıçaq verir, amma eyni zamanda İranın öz ixrac imkanlarını da məhdudlaşdırır. Ümumiyyətlə isə ən böyük ehtimal qarşılıqlı zərbələrin yenidən müəyyən müddətdən sonra səngiməsi, paralel olaraq vasitəçilər üzərindən danışıqların davam etdirilməsidir. Lakin əvvəlki dövrlə müqayisədə vəziyyət daha kövrəkdir. Əgər Hörmüz boğazında yeni mina yerləşdirmə cəhdi, ABŞ qüvvələrinə ağır itki və ya ABŞ tərəfindən İranın enerji infrastrukturlarına genişmiqyaslı hücum baş verərsə, hazırkı məhdud eskalasiya modeli çox daha uzun və geniş müharibəyə çevrilə bilər. Buna görə qarşıdakı günlərdə əsas indikator zərbələrin sayı deyil, tərəflərin növbəti cavabının miqyası və hədəflərinin coğrafiyası olacaq".

ABŞ silahlı qüvvələri Hörmüz boğazı yaxınlığında İranın raket buraxılış qurğularına zərbə endirib. ABŞ qüvvələri boğazda raket buraxmağa və dəniz minaları yerləşdirməyə hazırlaşan İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun qruplaşmalarına hücum edib.
Gərginlik daha uzunmüddətli və genişmiqyaslı münaqişəyə gətirib çıxara bilərmi, yoxsa tərəflərin əvvəlki qarşılıqlı zərbələri kimi sonradan səngiməsi gözlənilir?

Presedenttv.com xəbər verir ki, Demokrat.az-a bu barədə açıqlama verən politoloq Rəşad Bayramov bildirib ki, ABŞ və İran arasında yenidən birbaşa hərbi zərbələrin baş verməsi göstərir ki, əvvəlki atəşkəsi və nisbi sakitliyi davamlı siyasi razılaşmaya çevrmək mümkün olmadı:

"ABŞ qüvvələri Hörmüz boğazındakı Larak adasında İranın iki raket buraxılış qurğusuna zərbə endirib. Vaşinqtonun açıqlamasına görə, İnqilab Keşikçiləri Korpusunun bölmələri raketlərdən istifadə etməyə və dəniz minaları yerləşdirməyə hazırlaşırdı. Tehran isə cavab olaraq İordaniyadakı ABŞ hərbi obyektlərinə ballistik raketlər buraxıb. Bu, iyulun sonundan bəri tərəflər arasında ilk birbaşa hərbi toqquşmadır. Baş verənlər tammiqyaslı və uzunmüddətli ABŞ–İran müharibəsinə səbəb ola bilsə də, lakin hələlik tərəflər nəzarət oluna bilən eskalasiyaya üstünlük verəcəklər. Yəni, davamlı və tammiqyaslı qarşıdurma yox, təkrar-təkrar baş verən eskalasiya yolu seçiləcək. Bunun əsas səbəbi tərəflərin qarşılıqlı olaraq müəyyən qırmızı xətlərə malik olmasıdır. ABŞ üçün indi vacib olan Hörmüz boğazında beynəlxalq gəmiçiliyin təhlükəsizliyidir. İran üçün isə boğaz həm iqtisadi, həm də strateji təzyiq vasitəsidir. Bu səbəbdən minaların yerləşdirilməsi və ya ABŞ-nin boğazdakı hərbi əməliyyatlarının genişləndirilməsi kimi addımlar yeni zərbələri tətikləyə bilər".

Politoloq qeyd edib ki, digər tərəfdən, hazırkı zərbələrin miqyası tərəflərin hələ də tam müharibədən qaçmağa çalışdığını göstərir:

"ABŞ-nin Larak adasındakı konkret hərbi obyektləri vurması Vaşinqtonun mesajının daha çox Hörmüzün bağlanmasına imkan verməməklə bağlı olduğunu göstərir. İranın cavabının isə yalnız ABŞ qüvvələrinin yerləşdiyi obyektlərə yönəlməsi, lakin böyük regional infrastruktura zərbə vurmaması eskalasiyanı müəyyən çərçivədə saxlamaq cəhdi kimi qiymətləndirilə bilər. Lakin təhlükəli məqam odur ki, qarşılıqlı zərbələrin məntiqi özü-özlüyündə eskalasiya spiralına çevrilə bilər. Belə ki, bir tərəfin məhdud da olsa cavabı digər tərəfdən yeni cavab doğurur və hər növbəti mərhələdə əvvəlki qırmızı xətlər bir qədər genişlənir. Xüsusilə Hörmüz boğazında hər hansı gəminin vurulması, çoxsaylı insan itkisi və ya ABŞ hərbi bazalarına ciddi zərər dəyməsi vəziyyəti tamamilə dəyişə bilər. İqtisadi faktor da mühümdür. Boğazdan keçən qlobal neft tədarükünün təhlükə altına düşməsi artıq bazarlara təsir göstərir Məlumdur ki, yeni zərbələrdən sonra Brent nefti 90 dolları keçib və gəmiçilik fəaliyyəti ciddi şəkildə azalıb. Bu, ABŞ-yə beynəlxalq təzyiqi artırır, İrana isə müəyyən iqtisadi rıçaq verir, amma eyni zamanda İranın öz ixrac imkanlarını da məhdudlaşdırır. Ümumiyyətlə isə ən böyük ehtimal qarşılıqlı zərbələrin yenidən müəyyən müddətdən sonra səngiməsi, paralel olaraq vasitəçilər üzərindən danışıqların davam etdirilməsidir. Lakin əvvəlki dövrlə müqayisədə vəziyyət daha kövrəkdir. Əgər Hörmüz boğazında yeni mina yerləşdirmə cəhdi, ABŞ qüvvələrinə ağır itki və ya ABŞ tərəfindən İranın enerji infrastrukturlarına genişmiqyaslı hücum baş verərsə, hazırkı məhdud eskalasiya modeli çox daha uzun və geniş müharibəyə çevrilə bilər. Buna görə qarşıdakı günlərdə əsas indikator zərbələrin sayı deyil, tərəflərin növbəti cavabının miqyası və hədəflərinin coğrafiyası olacaq".