Quzuqulağı qədimdən bəri həm təbii müalicə vasitəsi, həm də qida məhsulu kimi istifadə edilən qiymətli bir bitkidir. Xüsusilə yaz aylarında təravətli, turşməzə dadı ilə diqqət çəkən quzuqulağı həm yeməklərdə, həm də dərman preparatlarında özünə yer tapır. Onun sağlamlığa təsirləri genişdir və müasir dövrdə də xalq təbabətində istifadə edilməkdədir. Mədə-bağırsaq sisteminin xəstəliklərində dəmləmə və bişirmə şəklində istifadə edilir. Bundan başqa ağrıkəsici, yarasağaldıcı, antitoksik, allergik, iltihabəleyhinə təsir göstərir, dəridə olan qaşınma və səpgiləri aradan qaldırır.
Tərkibində K vitamini olduğuna görə qanaxmaya meyillik olan bəzi xəstəliklərdə, klimakterik, düz bağırsaq və ağciyər qanaxmalarında yaxşı nəticə verir.
100 qram çiy turşəng yarpaqlarının enerji dəyəri 22 kilokalori, bişmiş halda isə 20 kilokaloridir. Həmin xüsusiyyətinə görə turşəng pəhriz menyularına əlavə edilə bilər. Lakin onu da qeyd etmək lazımdır ki, turşəngin həddindən artıq qəbul edilməsi orqanizmdə maddələr mübadiləsini çətinləşdirir, böyrəklərin funksiyasını pozur, osteoporoz, böyrək daşı və podaqra xəstəliklərinin ağırlaşmasına səbəb olur. Turşəngin çox qəbul edilməsi böyrəklərdə oksalat daşlarının yaranmasına səbəb ola bilər. Onun qarşısını almaq üçün həmin göyərtini tərkibində kalsium olan qatıq, süd və kefir kimi qidalarla birgə qəbul etmək lazımdır, çünki turşəng turşusu bağırsaqlarda kalsiumla birləşərək çətin həll olunan və çətin sorulan birləşmələr yaradır, zərər vermədən orqanizmdən xaric olur.
Tərkibi
Quzuqulağı zəngin bir biokimyəvi tərkibə malikdir. Onun tərkibində aşağıdakılar mövcuddur:
Vitaminlər: A, C, K, E vitaminləri
Minerallar: Dəmir, kalium, maqnezium, fosfor
Antioksidantlar: Flavonoidlər və fenolik birləşmələr
Liflər: Həzm sistemini dəstəkləyən pəhriz lifləri
Orqanik turşular: Oksalatlar və limon turşusu
Sağlamlığa Faydaları
1. İmmunitet sistemini gücləndirir
Quzuqulağı C vitamini ilə zəngindir. Bu, bədənin infeksiyalara qarşı müqavimətini artırır və orqanizmi viruslardan qoruyur.
2. Həzm sistemini yaxşılaşdırır
Pəhriz lifləri sayəsində quzuqulağı bağırsaq fəaliyyətini tənzimləyir, qəbizlik və şişkinlik problemlərinə qarşı faydalıdır.
3. Qan təzyiqini tənzimləyir
Tərkibindəki kalium minerali damarları genişləndirərək qan dövranını yaxşılaşdırır və yüksək qan təzyiqinin qarşısını alır.
4. Anemiya (qan azlığı) ilə mübarizə aparır
Dəmir baxımından zəngin olduğu üçün qanazlığı olan insanlara tövsiyə olunur. Dəmir, qırmızı qan hüceyrələrinin istehsalında mühüm rol oynayır.
5. Detoks təsiri göstərir
Orqanizmdə yığılan toksinləri çıxararaq qaraciyərin və böyrəklərin sağlam işləməsinə kömək edir.
6. Antiseptik və iltihabəleyhinə xüsusiyyətlərə malikdir
Xalq təbabətində quzuqulağı yaralarının sağalması üçün xaricdən tətbiq olunur. İltihabları azaldır və dəri infeksiyalarına qarşı qoruyucu təsir göstərir.
7. Zəifləmək istəyənlər üçün uyğundur
Az kalorili olması və maddələr mübadiləsini sürətləndirməsi səbəbilə arıqlamaq istəyənlər üçün ideal bir qidadır.
8. Dəri sağlamlığını dəstəkləyir
Tərkibindəki antioksidantlar dərini sərbəst radikalların zərərlərindən qoruyur, qırışların və erkən yaşlanmanın qarşısını alır.
İstifadə Qaydaları
Quzuqulağı müxtəlif formalarda istifadə edilir:
Təzə yarpaqlar: Salatlara, şorbalara və yeməklərə əlavə olunur.
Çay: Qurudulmuş yarpaqlardan hazırlanan çay həzm sistemini rahatlaşdırır.
Kompress: Yarpaqlar əzilərək dəri problemlərinə qarşı xaricdən tətbiq olunur.
Diqqət Edilməsi Lazım Olanlar
Quzuqulağı oksalat tərkibli olduğuna görə, böyrək daşı problemi olan şəxslər çox miqdarda istifadə etməməlidir.
Hamilə qadınlar və xroniki xəstəlikləri olan şəxslər istifadədən əvvəl həkimə məsləhətləşməlidirlər.
Muxbir: Günay Əbilova