Üzeyir Hacıbəylinin əsərlərinin bu gün də tamaşaçıya yaxın olmasının səbəblərindən biri onların milli yaddaş və mədəniyyətlə bağlılığıdır. Bu əsərlərdə xalq özünü tanıyır, görür və eşidir.

Presedenttv.com xəbər verir ki, bunu Əməkdar incəsənət xadimi, professor, Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin Teatrşünaslıq kafedrasının müdiri, yazıçı və teatr tənqidçisi Aydın Talıbzadə deyib.

Onun sözlərinə görə, Üzeyir Hacıbəyli Azərbaycan teatr mədəniyyətinin üç mühüm və möhtəşəm qütbünü müəyyənləşdirən sənət adamıdır. Bu qütblərdən biri “Leyli və Məcnun” muğam operası, digəri “O olmasın, bu olsun” musiqili komediyası, üçüncüsü isə “Koroğlu” operasıdır.

Teatrşünas Üzeyir Hacıbəylinin yaradıcılıq miqyasından danışarkən onu hind musiqisinin, ədəbiyyatının və teatrının görkəmli nümayəndəsi Rabindranat Taqorla müqayisə edib:”Şair, yazıçı, dramaturq və bəstəkar kimi tanınan Rabindranat Taqor 1913-cü ildə Ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatına layiq görülüb. Dünya miqyasında Üzeyir Hacıbəyli fəaliyyət miqyasına görə yalnız hind musiqisinin, ədəbiyyatının, teatrının dühası Rabindranat Taqorla müqayisəyə gəlir. Hər iki şəxsiyyət Şərq və Qərb mədəniyyətləri arasında körpü rolunu oynayıblar, öz milli mədəniyyətlərinə bəşər miqyasında pasport düzəldiblər”.

Aydın Talıbzadənin sözlərinə görə, Üzeyir bəyin yaradıcılığını bu qədər uzunömürlü edən əsas amil onun musiqisinin, pyeslərinin xalqın genetik yaddaşı, milli mədəniyyətin kodları ilə birbaşa əlaqədə olmasıdır. “Digər amil isə budur ki, Üzeyir Hacıbəylinin yaradıcılığında rəsmi mədəniyyətlə qeyri-rəsmi mədəniyyət ustacasına bir-birinə düyünlənir. Üzeyir bəy həmişə öz xalqı ilə eyni bir dalğada yaşayıb, həmişə xalqın yanında olub, onunla bir nəfəs alıb, daim xalqı, Azərbaycanı haqqında düşünüb”, - deyə professor qeyd edib.

Aydın Talıbzadə hesab edir ki, müasir tamaşaçı ilə Hacıbəylinin əsərləri arasında xüsusi “körpü” qurmağa ehtiyac yoxdur. Bu əsərlər Azərbaycan xalqının keçmişini əks etdirən, həmin dövrün koloritini, yumorunu və həyat tərzini yaşadan bir güzgüdür: “Azərbaycanlılar musiqinin cazibəsini bildirmək istəyəndə deyirlər ki, musiqi adamın sümüyünə düşür. Üzeyir bəyin musiqisi də, əsərləri də dinləyicinin, seyrçinin “sümüyünə düşən” musiqilərdir, əsərlərdir. Hacıbəylinin əsərləri Azərbaycan xalqının həm koloritli, coşduran, riqqətə gətirən, həm də “dadlı”, məzəli və əyləncəli keçmişinin güzgüsüdür”.

Teatr tənqidçisi Üzeyir Hacıbəylinin Azərbaycan bəstəkarlıq məktəbinin formalaşmasındakı roluna da toxunub. O, bəstəkarı ustad, mürşid və məktəb kimi səciyyələndirib, onun Azərbaycan bəstəkarları üçün musiqi dünyasına açılan bir qapı olduğunu vurğulayıb:“Üzeyir bəy məktəbindən keçməmiş bəstəkar Azərbaycan xalqının, Azərbaycanın musiqi obrazını yarada bilməz”.

Aydın Talıbzadənin fikrincə, Üzeyir Hacıbəyli irsinə yanaşmada səmimiyyət əsas şərtlərdən biridir. Bu irs dinləyicini və seyrçini Azərbaycanın keçmişinə aparmaq imkanına malikdir. “Ona görə də Üzeyir Hacıbəyli irsinə hər zaman sevgi ilə, ürəkdən, səmimi yanaşmaq lazımdır ki, bu irs dinləyicini, seyrçini özü ilə götürüb Azərbaycanın keçmişinə əyləncəli səyahətə aparsın”, - deyə professor vurğulayıb.